Actividades do Consello de Europa relacionadas coas Políticas Autonómica e Local

O CONSELLO DE EUROPA

Creado en 1949, o Consello de Europa ten por obxectivo favorecer en Europa un espazo democrático e xurídico común, organizado arredor do Convenio Europeo dos Dereitos Humanos e doutros textos de referencia sobre a protección do individuo. A súa sede está en Estrasburgo. Son membros do Consello de Europa 47 países europeos e 5 estados observadores (Santa Sede, Estados Unidos, Canadá, Xapón e México).
Os seus obxectivos son:
- defender os dereitos humanos, a democracia pluralista e a preeminencia do dereito;
- favorecer a toma de conciencia e o desenvolvemento da identidade cultural de Europa así como da súa diversidade;
- buscar solucións comúns aos problemas aos que se enfronta a sociedade, tales como a discriminación das minorías, a xenofobia, a intolerancia, a bioética e a clonación, o terrorismo, a trata de seres humanos, a delincuencia organizada e a corrupción, a ciber criminalidade, e a violencia cara aos nenos;
- desenvolver a estabilidade democrática en Europa acompañando as reformas políticas, lexislativas e constitucionais.
Órganos de Funcionamento
O Consello de Europa ten os seguintes órganos: - Comité de Ministros, - Asemblea Parlamentaria, - Congreso dos Poderes Locais e Rexionais - Secretaría Xeral.
Áreas nas que participa o Ministerio de Política Territorial no Consello de Europa
- Conferencias Europeas de Ministros de Política Territorial
- Comité Director para a Democracia Local e Rexional (CDLR). Foro sobre o Futuro da Democracia
- Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias
 
Ademais España participa con 24 representantes no Congreso de Poderes Locais e Rexionais (CPLR)
 
· As Conferencias Europeas de Ministros de Administración Territorial
Celébranse cada dous anos. Debátense cuestións relativas aos mecanismos de participación e concertación entre os diferentes niveis de goberno central, rexional e local. En España esta competencia recae no Ministerio de Política Territorial. A última reunión tivo lugar en Utrecht (Países Baixos) en novembro de 2009, e a vindeira celebrarase en Kiev (Ucraína) en 2011.
 
Na 16ª Conferencia de Ministros reunión celebrada en Utrecht os días 16 e 17 de novembro de 2009, abríronse á sinatura o Protocolo adicional á Carta Europea de Autonomía Local sobre o dereito de participar nos asuntos das colectividades locais e o Protocolo nº 3 á Convención marco europea sobre a cooperación transfronteiriza das colectividades ou autoridades territoriais relativo ás Agrupacións Eurorrexionais de Cooperación (AECs). Nesta reunión tamén se lle encomendou a España o seguimento dos acordos contidos na “Declaración de Utrecht”, ata a celebración da próxima Conferencia de Ministros en 2011.
· Comité Director para a Democracia Local e Rexional (CDLR)
Establecido baixo a autoridade do Comité de Ministros e adscrito á Dirección Xeral de Institucións Democráticas do Consello de Europa. É o órgano do Consello de Europa encargado de tratar todos os temas relativos a institucións locais e rexionais: responsabilízase da análise, planificación, coordinación e seguimento da actividade dos estados membros no referente ao fortalecemento das prácticas democráticas das entidades locais e rexionais. Os seus traballos diríxense á publicación de informes e directrices para a adopción de recomendacións e convenios polo Comité de Ministros do Consello de Europa.
Celebra dúas reunións anuais do Buró executivo, e dos plenarios anuais. O Comité actúa nos períodos entre as sesións do Congreso de Poderes Locais e Rexionais do Consello de Europa e traballa sobre as cuestións que lle remite devandito Congreso.
Nas súas reunións os participantes examinan as cuestións de actualidade relativas á democracia local e confrontan as súas experiencias nacionais na materia, con vistas a establecer liñas directrices comúns para a elaboración dunha política europea.
 
Neste Comité participa unha representación da Dirección Xeral de Cooperación Autonómica
Este Comité é o órgano encargado de supervisar e aprobar os traballos realizados polos seguintes tres Comités de expertos subordinados que dependen del:
1.             Comité de expertos sobre goberno das Institucións locais e rexionais e cooperación (LR-IC).
2.             Comité de expertos sobre Bo Goberno democrático a nivel local e rexional (LR-GG)
3.             Comité de expertos para o financiamento a nivel local e rexional e os servizos públicos (LR- FS)
 
· Foro sobre o futuro da Democracia
Foro de reflexión adscrito ao Consello de Europa que ten por finalidade fortalecer as liberdades e a participación cidadá. Participan todos os actores relevantes (Institucións do Consello de Europa, Gobernos, Parlamentos, ámbito académico e sociedade civil). desenvólvese a través de reunións anuais, apoiadas por un país anfitrión baixo un tema determinado. Ata a data celebráronse catro sesións: Varsovia (2005), Moscova (2006), Estocolmo (2007), Madrid (2008), e Kiev, (2009).
 
· a Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias
A Carta Europea de Linguas Rexionais ou Minoritarias elaborouse no seno do Consello de Europa e foi asinada o 5 de novembro de 1992. Posteriormente, e por tratarse dun tratado internacional, foi ratificada por España, con data de 9 de abril de 2001, entrando en vigor o 1 de agosto de 2001.
 
O Preámbulo da Carta expresa que a protección destas linguas “contribúe ao mantemento e ao desenvolvemento das tradicións e a riqueza culturais de Europa”, e que o dereito a utilizar unha destas linguas “na vida privada e pública constitúe un dereito imprescriptible”, de conformidade co Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos de Nacións Unidas, e co espírito do Convenio do Consello de Europa para a Protección dos Dereitos Humanos e das Liberdades Fundamentais.
 
No caso de España, ten especial importancia a Declaración que se fai con motivo da ratificación da Carta, e que se inclúe nos primeiros parágrafos do instrumento de Ratificación, na que se precisa o ámbito de aplicación, xa que hai que diferenciar dous niveis de protección diferentes:
 
1º. As linguas recoñecidas como oficiais nos Estatutos de Autonomía das Comunidades Autónomas do País Vasco, Cataluña, Illes Balears, Galicia, Comunitat Valenciana e Navarra.
 
2º. As linguas rexionais ou minoritarias que os Estatutos de Autonomía protexen e amparan nos territorios onde tradicionalmente se falan:
 
- Bable ou asturiano en Asturias.
- Aragonés en Aragón.
- Leonés e galego en Castela e León.
 
 
De acordo co establecido no artigo 15 da Carta, os Estados membros que sexan Partes da mesma teñen que presentar Informes periódicos acerca da política interna seguida para o cumprimento das obrigas asumidas. Os informes que sigan ao primeiro deberán ser presentados “a intervalos de tres anos”, como así se está a proceder no noso país.
 
O Ministerio de Política Territorial elaborou en 2010 o terceiro informe español (2006-2008). No procedemento de elaboración do terceiro Informe de España tamén presta especial atención ao segundo nivel de protección antes aludido (bable en Asturias, aragonés en Aragón, o leonés e galego en Castela e León). Así mesmo, estase realizando un seguimento do grao de protección que en España teñen linguas das que tratan o Comité de Expertos e o propio Comité de Ministros nos seus comentarios e recomendacións sobre o segundo Informe de España: catalán en Aragón, galego en Asturias, portugués en Olivenza, árabe na Cidade de Ceuta, bérber na Cidade de Melilla, romaní e caló.
 
Por outro lado, procede sinalar que o Consello das Linguas Oficiais na Administración Xeral do Estado, creado mediante Real Decreto 905/2007, e que celebrou dúas reunións, o 28 de xaneiro de 2008 e o 23 de xullo de 2009, pode coadxuvar a facilitar, no seu ámbito, o cumprimento das esixencias derivadas da Carta Europea de referencia.
 
O Congreso de Poderes Locais e Rexionais (CPLR)

En 1994, o Congreso de Poderes Locais e Rexionais de Europa estableceuse como órgano consultivo do Consello de Europa, para suceder á Conferencia Permanente de Poderes Locais e Rexionais de Europa. Desde entón actúa de conformidade coa Resolución estatutaria (2000) 1 do Comité de Ministros do Consello de Europa.

O Congreso componse de dúas cámaras: a Cámara de Poderes Locais e a Cámara das Rexións. A Asemblea das dúas cámaras está integrada por 315 membros titulares elixidos, que representan a máis de 200.000 comunidades locais e rexionais dos Estados membros do Consello de Europa.
 
Hoxe é unha institución consolidada xunto co Comité de Ministros e a Asemblea Parlamentaria. Entre outras tarefas desenvolvidas polo Congreso salientan iniciativas como a Convención Marco sobre cooperación transfronteiriza, a Carta Europea da Autonomía Local ou a Convención sobre a paisaxe, instrumentos xurídicos que forman hoxe a base da democracia local e rexional do Consello de Europa e da Unión Europea.

O Congreso elixe por quendas o seu Presidente de entre os membros de cada cámara, por un mandato de dúas sesións extraordinarias. O Congreso reúnese unha vez ao ano en Estrasburgo, onde recibe ás delegacións de organizacións europeas adscritas, en calidade de invitados especiais o de observadores, así como aquelas delegacións dalgúns Estados non membros. Unha Comisión Permanente, composta por representantes de todas as delegacións nacionais, reúnese dúas veces ao ano coas diferentes comisións estatutarias, unha vez en primavera (Sesión de primavera) e outra en outono (Sesión de Outono).

El Congreso é o portavoz das rexións e los municipios dentro do Consello de Europa:

1. Proporciona un foro de diálogo privilexiado, no que os representantes dos poderes locais e rexionais inician debates sobre problemas comúns, intercambian as súas experiencias e expoñen os seus puntos de vista ante os gobernos;

2. Asesora o Comité de Ministros e a Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa sobre todos os aspectos da política local e rexional;
 
 
  1. Coopera estreitamente coas organizacións nacionais e internacionais que representan os poderes locais e rexionais
  2. Organiza audicións e conferencias a nivel local e rexional para poder chegar ao público en xeral, cuxa participación é clave para o establecemento dunha verdadeira democracia;
  3. Redacta regularmente informes por países sobre a situación da democracia local en todos os Estados membros, así como nos Estados candidatos á adhesión ao Consello de Europa, e vela en particular pola aplicación dos principios contidos na Carta Europea da Autonomía Local, e
  4. Axuda aos novos Estados membros da Organización a realizar as tarefas prácticas necesarias para o establecemento dunha auténtica autonomía local e rexional


O traballo do Congreso organízase en catro comisións estatutarias.

España conta con 24 membros no CPLR; 12 representan as comunidades autónomas e 12 as entidades locais. Para a designación destes membros rexe o acordo adoptado pola Comisión Xeral das Comunidades Autónomas do Senado do 24 de marzo de 2004.